Fotoda Mirəli Seyidov və Seymur Səfərov
Pandemiya ilə əlaqədər bütün dünya əziyyət çəkdi - xüsusən idman dünyası. Olimpiya oyunları, yarışlar, məşqlər, idman tədbirlərin hamısı ləğv edildi, ya da təxirə salındı, idman zalları bağlandı. Bir çox peşəkar və həvəskər idmançilar kompyüterlərinin qarşısında əyləşdilər. Sanki bir qədər idmanın böyük əhəmiyyəti, ümumiyyətlə insan bədəninin fiziki hərəkət üçün yarandığını yaddan çıxarmağa başlamışdıq.
Bəs bugün milli idman sahəsində vəziyyət hansı yerdədir? Məhşur idman federasiyalarımız nə ilə yaşayırlar? Suallarımla Azərbaycan Respublikası Ciu-Citsu Federasiyasının vitse-prezidenti Seymur Səfərova müraciət etdim.
-Seymur müəllim, bəzi insanlar ciu-citsu idman növündən az xəbərdardırlar. Judo, karate , taekvondo daha populyardır.
-Ola bilər ki, bəzi adamlar məlumatlı olmasın, amma ciu-citsu bütün dünyada tanınılan idman növüdür və çox qədim tarixə malikdir. Qeyd etdiyiniz cüdo və aikido da ciu-citsudan törədilmişdir.
Bu silahla və silahsız əlbəyaxa yapon döyüş sənətləri üçün istifadə edilən ümumi addır. Yapon dilindən "yumşaq" hərəkət texnikası kimi tərcümə olunur. Texnika hərbiçi kasta: samuraylar, nindzələr tərəfindən geniş istifadə edilib.
Ciu-citsu döyüşçüsü üçün vaxt və məkan fərq etmir, məhdud məkanda, tam qaranlıqda bir neçə saniyə ərzində qələbə qazanmağı bacarır, ya tutma taktikasından istifadə edərək uzun müddət mübarizəni davam etdirərək, çəkidə və gücdə üstün olan rəqibini məğlub edir.
1882-ci ildə məhşur döyüş ustası, cüdonun yaradıcısı və Kodokan məktəbinin yaradıcısı Jigoro Kano, ciu-citsudan cüdo döyüşünü yaratmışdır. O, demişdi: "Cüdo döyüşün yoludusa, ciu-citsu döyüşün texnikasıdır".
-Azərbaycanda bu idmanın inkişafı nə yerdədir?
-Respublikada ciu-citsunun inkişafı federasiyanın prezidenti Mirəli Seyidovun adı ilə bağlıdır. Mirəli muəllim hələ uşaq yaşlarından sambo ilə məşgul olub, birincilik əldə etmişdir, həm də cüdo, karate, aikido texnikaların mahir ustasıdır. Vaxtı
ilə o məhşur "Dinamo" cəmiyyətində, Karate Federasiyasında baş təlimatçı kimi fəaliyyət göstərib.
Mirəli Seyidov “Qrand Master”, Ciu-citsu Federasiyasının prezidenti, UNESCO müəllimi, Azərbaycan Respublikasının əməkdar məşqçisi titulu və dərəcələri qazanıb, 2014-cü ildə “Qızıl Döyüş” Oskar mükafatına layiq görülüb.
1998-ci ildə Mirəli Seyidovun rəhbərliyi altında bir sıra mütəxəssislər tərəfindən Azərbaycan Ciu Citsu Federasiyası yaradılmışdır. 20 Aprel 2002-ci ildə federasiyamız Beynəlxalq Ciu Citsu Federasiyası üzvlüyünə qəbul edilmişdir. 2004-cü ildə isə biz Beynəlxalq Döyüş Sənətləri Assosiasiyası, Beynəlxalq Polis Özünü Mühafizə Təşkilatı və Beynəlxalq Bucitsu Cəmiyyəti kimi təşkilatların rəsmi təmsilçilik hüququnu əldə etmişdik.
İllər ərzində federasiya tərəfindən böyük işlər aparılıb. Əlbətdə ki, nailliyyətlərimiz ölkədə idmanın inkişaf etdirilməsi siyasəti, idmana göstərilən dövlət qayğısı, dövlət başçısının, Gənclər və İdman Nazirliyin dəstəyi sayəsində qazanılıb.
Azərbaycanın müxtəlif şəhər və bölgələrində, Gəncə, Lənkəran, Naxçivan, Şəki və s. yerlərdə idman klublarımız, zallarımız, böyük və kiçik nəsil üçün, oğlanlar və qızlar üçün seksiyalar fəalliyyətdədirlər. Gözəl peşəkər məşqçilərimiz, təlimçilərimiz var. Ən əsas uğurumuz isə dünya arenalarında milli bayrağımızı ucaldan yetişdirdiyimiz idmançılarımızdır. Onların içində dünya və Avropa çempionları var. Mais Hacımuradov, Ruslan Seyidov, Orxan Rüstəmli, Vuqar Cəfərov, Elşən İbişov, Emil Qurbanov kimi və adlarını çəkmədiyim ayrı idmançılarımızla da fəxr edirik.
Elə bir neçə gün əvvəl komandamız beynəlxalq yarışda ikinci yer tutdu.
İyul ayında Amerika Birləşmiş Ştatlarında keçiriləcək Döyüş Sənətinin Dünya Oyunlarına dəvət almışıq. Ümid edirəm ki, gedə bilsək, medallarla qayıdacıyıq.
-Sözü qedən döyüş sənətinin vətəni Yaponiyadır, bəs Braziliya ciu-citsusu nədir?
-Braziliyə ciu-citsusu yaxın tarixə aiddir. Yapon ciu-citsu üzrə çoxsaylı məktəblərin formalaşdırdığı müstəqil gənc sistemdir.
Braziliya ciu-citsu yapon cüdo ustası Mitsuyo Maeda və Qreysi ailəsi ilə birgə yaradılmışdır.
Azərbaycan Ciu-Citsu Federasiyasında Azər Beydullayevin rəhbərliyi altında Braziliya ciu-citsu departamenti fəaliyyət göstərir. Bu növ üzrə də bir neçə dünya çempionlarımızın adlarını çəkmək istəyirəm: Fəxrəddin Hüseynov, Mehman Fətullayev, Ənvər Nəcəfov, Emil Verdiyev, Ceyhun Quluzadə.
-Qarabağı azad edən hərbiçilərimizin, xüsusi təyinatçılarımızın əla fiziki hazırlıqlı, müxtəlif döyüş texnikaların mənimsəməsi haqda əfsanələr gəzir. O qəhramanların sırasında federasiyada təlim keçən olubmu?
-Ordumuzun şəxsi heyətinin döyüş qabiliyyətinin artırılmasında və fiziki hazırlığında idmanın çox böyük rolu var. Fiziki hazırlığı və döyüş ruhu yüksək olan hərbiçinin qələbə əzmi də güclü olur.
Aydın məsələdir ki düşməni qorxuya, dəhşətə gətirə bilən hərbiçinin hazırlığında Şərq döyüş texnikalar və sistemlər üzrə peşəkər məşqçilər iştirak edir.
Söz gəlmişkən, qeyd edim ki, federasiya hüquq-mühavizə orqanları əməkdaşları ilə də təlim aparır.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsində əsgər və zabitlərmiz, Xüsusi Təyinatlı Qüvvələr böyük şücaət göstəriblər. Torpaqlarımızın düşmən tapdağından azad edilməsində XTQ-nin misilsiz xidmətləri olub. Xüsusi təyinatlı hərbi birləşmələrin sıralarında adlarını çəkə bilmədiyim idmançılarımız var. Onların qayalara dırmaşaraq Şuşa şəhərini işğaldan azad etməsi dünya hərb tarixinə düşüb. Şuşa, Horadiz, Füzuli, bütün Qarabağın azad olunmasında bizim idmançılarımız iştirak edib.
Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyev tərəfindən qismən səfərbərlik edildikdən sonra, Azərbaycan Ciu-Citsu Federasiyasından yığma komandanın üzvü Səlim Salmanov, "Samuray" idman klubunun baş məşqçisi Ağababa Fatullayev və federasiyanın mətbuat kətibi Rüfət Abdullayev Vətən Müharibəsində iştirak etmək üçün ön cəbhəyə yollanmışdırlar. Onlar cənab Prezident tərəfindən "İgidliyyə ğörə", "Casur döyüşçü", "Füzulinin azad olunmasına görə", "Fəxri fərman"-la təltif edilmişdirlər. Həmin igidlər dünya və Avropa yarışların qalibləri, qızıl, bülünc medallar qazanan, addı-sanlı idmançılarımızdır.
-Bu yaxınlarda İdman və Gənclər Nazirliyi bir neçə idman federasiyalarına növbəti dəfə lisenziya vermədi. Bu nə ilə bağlıdır?
-Həmin məsələ ilə bağlı dəqiq məlumatım yoxdur. Yaqin ki, federasiyalar müəyyən standartlara cavab vermirdilər. Sualı nazirliyin əməkdaşlarına ünvanlasaz daha yaxşı olar.
Şəxsən mən federasiyaların bağlanmasının tərəfdarı deyiləm. Nə qədər müxtəlif idman təşkilatları, klubları çox olsa bu gənclərimizin xeyrinədir. Gənclərin enerjisini idmana cəlb etmək lazımdır. İdman etmək sağlamlığımız üçün faydalıdır. Müntəzəm məşqlər ürək xəstəliyi və yüksək qan təzyiqi riskini azaldır, zehni rifahı artırır və sağlam sümüklərin, əzələlərin və oynaqların qurulmasına və saxlanmasına kömək edir. Fiziki fəallıq xarici görünüşə təsir edir, gözəllik və sağlamlıq həmişə əl-ələ gedir. İdman sağlam ruh formalaşdırır, nizam-intizama öyrədir. Pis yollara düşməməsi üçün yeniyetmələri və gəncləri idman təşkilatlarına cəlb etmək, onların idmana marağını artırmaq lazımdır.
-Federasiya infrastrukturun saxlanması, yaşatması, idmançiların məşqləri, onların dünyanın müxtəlif nöqtələrində keçirilən yarışlara qatılması...bütün bunlar xərclər tələb edir. Federasiyanın maliyyə məsələləri necə həll olunur?
-Siz ağrılı məsələyə toxunduz. Bu sahədə çətinliklər mövcuddur. SSRİ dövründə və ittifaqın dağıldığından sonraki illərdə də idman federasiyaları büdjədən ayrılan vəsaitlərin hesabına fəaliyyət aparırdılar. Hazırda isə özünütəminat əsasında işləyirik. Çalışırıq tab gətirək. Tez-tez olur ki, şəxsi biznezdən gələn gəliri federasiyanın ehtiyaclarına sərf edirik.
Sponsor axtarırıq. Yaxşı olardı ki sponsorluq haqqında qanun qəbul olunsun. İş adamların, şirkətlərin xeyriyyəçiliklə, sponsorluğla məşqul olmağa həvəsləndirici tədbirlər görülməlidir. Bu idmanın inkişafına yaxşı təkan verərdi.
-Dəstək istəmək üçün kimisə nəzərvizdən keçirirsiz?
-Yaponiya səfirliyi ilə görüşmək istəyirik. Bildiyimə görə, Yaponiyanın höküməti xarici ölkələrdə döyüş sənətinin inkişafını dəstəkləyirlər.
-Çox sağolun, Seymur muəllim. Bilgiləndirici söhbət alındı.
P.S. 2022-ci il iyun ayının 15-də Azərbaycanda döyüş idman növlərinin inkişafına, dünya səviyyəli çempionların yetişdirilməsinə verdiyi töhfələrə, dövlət və dövlətçiliyə göstərdiyi sədaqət və dövlət rəmzlərini geniş təbliq etdiyinə görə Azərbaycan Respublikası Ciu-Citsu Federasiyasının vitse-prezidenti Səfərov Seymur Nadir oğlu KİV işçiləri tərəfindən Azərbaycan Bayrağı media mükafatı ilə təltif edilmişdir.
Hazırladı Gülçin
Pandemiya ilə əlaqədər bütün dünya əziyyət çəkdi - xüsusən idman dünyası. Olimpiya oyunları, yarışlar, məşqlər, idman tədbirlərin hamısı ləğv edildi, ya da təxirə salındı, idman zalları bağlandı. Bir çox peşəkar və həvəskər idmançilar kompyüterlərinin qarşısında əyləşdilər. Sanki bir qədər idmanın böyük əhəmiyyəti, ümumiyyətlə insan bədəninin fiziki hərəkət üçün yarandığını yaddan çıxarmağa başlamışdıq.
Bəs bugün milli idman sahəsində vəziyyət hansı yerdədir? Məhşur idman federasiyalarımız nə ilə yaşayırlar? Suallarımla Azərbaycan Respublikası Ciu-Citsu Federasiyasının vitse-prezidenti Seymur Səfərova müraciət etdim.
-Seymur müəllim, bəzi insanlar ciu-citsu idman növündən az xəbərdardırlar. Judo, karate , taekvondo daha populyardır.
-Ola bilər ki, bəzi adamlar məlumatlı olmasın, amma ciu-citsu bütün dünyada tanınılan idman növüdür və çox qədim tarixə malikdir. Qeyd etdiyiniz cüdo və aikido da ciu-citsudan törədilmişdir.
Bu silahla və silahsız əlbəyaxa yapon döyüş sənətləri üçün istifadə edilən ümumi addır. Yapon dilindən "yumşaq" hərəkət texnikası kimi tərcümə olunur. Texnika hərbiçi kasta: samuraylar, nindzələr tərəfindən geniş istifadə edilib.
Ciu-citsu döyüşçüsü üçün vaxt və məkan fərq etmir, məhdud məkanda, tam qaranlıqda bir neçə saniyə ərzində qələbə qazanmağı bacarır, ya tutma taktikasından istifadə edərək uzun müddət mübarizəni davam etdirərək, çəkidə və gücdə üstün olan rəqibini məğlub edir.
1882-ci ildə məhşur döyüş ustası, cüdonun yaradıcısı və Kodokan məktəbinin yaradıcısı Jigoro Kano, ciu-citsudan cüdo döyüşünü yaratmışdır. O, demişdi: "Cüdo döyüşün yoludusa, ciu-citsu döyüşün texnikasıdır".
-Azərbaycanda bu idmanın inkişafı nə yerdədir?
-Respublikada ciu-citsunun inkişafı federasiyanın prezidenti Mirəli Seyidovun adı ilə bağlıdır. Mirəli muəllim hələ uşaq yaşlarından sambo ilə məşgul olub, birincilik əldə etmişdir, həm də cüdo, karate, aikido texnikaların mahir ustasıdır. Vaxtı
ilə o məhşur "Dinamo" cəmiyyətində, Karate Federasiyasında baş təlimatçı kimi fəaliyyət göstərib.
Mirəli Seyidov “Qrand Master”, Ciu-citsu Federasiyasının prezidenti, UNESCO müəllimi, Azərbaycan Respublikasının əməkdar məşqçisi titulu və dərəcələri qazanıb, 2014-cü ildə “Qızıl Döyüş” Oskar mükafatına layiq görülüb.
1998-ci ildə Mirəli Seyidovun rəhbərliyi altında bir sıra mütəxəssislər tərəfindən Azərbaycan Ciu Citsu Federasiyası yaradılmışdır. 20 Aprel 2002-ci ildə federasiyamız Beynəlxalq Ciu Citsu Federasiyası üzvlüyünə qəbul edilmişdir. 2004-cü ildə isə biz Beynəlxalq Döyüş Sənətləri Assosiasiyası, Beynəlxalq Polis Özünü Mühafizə Təşkilatı və Beynəlxalq Bucitsu Cəmiyyəti kimi təşkilatların rəsmi təmsilçilik hüququnu əldə etmişdik.
İllər ərzində federasiya tərəfindən böyük işlər aparılıb. Əlbətdə ki, nailliyyətlərimiz ölkədə idmanın inkişaf etdirilməsi siyasəti, idmana göstərilən dövlət qayğısı, dövlət başçısının, Gənclər və İdman Nazirliyin dəstəyi sayəsində qazanılıb.
Azərbaycanın müxtəlif şəhər və bölgələrində, Gəncə, Lənkəran, Naxçivan, Şəki və s. yerlərdə idman klublarımız, zallarımız, böyük və kiçik nəsil üçün, oğlanlar və qızlar üçün seksiyalar fəalliyyətdədirlər. Gözəl peşəkər məşqçilərimiz, təlimçilərimiz var. Ən əsas uğurumuz isə dünya arenalarında milli bayrağımızı ucaldan yetişdirdiyimiz idmançılarımızdır. Onların içində dünya və Avropa çempionları var. Mais Hacımuradov, Ruslan Seyidov, Orxan Rüstəmli, Vuqar Cəfərov, Elşən İbişov, Emil Qurbanov kimi və adlarını çəkmədiyim ayrı idmançılarımızla da fəxr edirik.
Elə bir neçə gün əvvəl komandamız beynəlxalq yarışda ikinci yer tutdu.
İyul ayında Amerika Birləşmiş Ştatlarında keçiriləcək Döyüş Sənətinin Dünya Oyunlarına dəvət almışıq. Ümid edirəm ki, gedə bilsək, medallarla qayıdacıyıq.
-Sözü qedən döyüş sənətinin vətəni Yaponiyadır, bəs Braziliya ciu-citsusu nədir?
-Braziliyə ciu-citsusu yaxın tarixə aiddir. Yapon ciu-citsu üzrə çoxsaylı məktəblərin formalaşdırdığı müstəqil gənc sistemdir.
Braziliya ciu-citsu yapon cüdo ustası Mitsuyo Maeda və Qreysi ailəsi ilə birgə yaradılmışdır.
Azərbaycan Ciu-Citsu Federasiyasında Azər Beydullayevin rəhbərliyi altında Braziliya ciu-citsu departamenti fəaliyyət göstərir. Bu növ üzrə də bir neçə dünya çempionlarımızın adlarını çəkmək istəyirəm: Fəxrəddin Hüseynov, Mehman Fətullayev, Ənvər Nəcəfov, Emil Verdiyev, Ceyhun Quluzadə.
-Qarabağı azad edən hərbiçilərimizin, xüsusi təyinatçılarımızın əla fiziki hazırlıqlı, müxtəlif döyüş texnikaların mənimsəməsi haqda əfsanələr gəzir. O qəhramanların sırasında federasiyada təlim keçən olubmu?
-Ordumuzun şəxsi heyətinin döyüş qabiliyyətinin artırılmasında və fiziki hazırlığında idmanın çox böyük rolu var. Fiziki hazırlığı və döyüş ruhu yüksək olan hərbiçinin qələbə əzmi də güclü olur.
Aydın məsələdir ki düşməni qorxuya, dəhşətə gətirə bilən hərbiçinin hazırlığında Şərq döyüş texnikalar və sistemlər üzrə peşəkər məşqçilər iştirak edir.
Söz gəlmişkən, qeyd edim ki, federasiya hüquq-mühavizə orqanları əməkdaşları ilə də təlim aparır.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsində əsgər və zabitlərmiz, Xüsusi Təyinatlı Qüvvələr böyük şücaət göstəriblər. Torpaqlarımızın düşmən tapdağından azad edilməsində XTQ-nin misilsiz xidmətləri olub. Xüsusi təyinatlı hərbi birləşmələrin sıralarında adlarını çəkə bilmədiyim idmançılarımız var. Onların qayalara dırmaşaraq Şuşa şəhərini işğaldan azad etməsi dünya hərb tarixinə düşüb. Şuşa, Horadiz, Füzuli, bütün Qarabağın azad olunmasında bizim idmançılarımız iştirak edib.
Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyev tərəfindən qismən səfərbərlik edildikdən sonra, Azərbaycan Ciu-Citsu Federasiyasından yığma komandanın üzvü Səlim Salmanov, "Samuray" idman klubunun baş məşqçisi Ağababa Fatullayev və federasiyanın mətbuat kətibi Rüfət Abdullayev Vətən Müharibəsində iştirak etmək üçün ön cəbhəyə yollanmışdırlar. Onlar cənab Prezident tərəfindən "İgidliyyə ğörə", "Casur döyüşçü", "Füzulinin azad olunmasına görə", "Fəxri fərman"-la təltif edilmişdirlər. Həmin igidlər dünya və Avropa yarışların qalibləri, qızıl, bülünc medallar qazanan, addı-sanlı idmançılarımızdır.
-Bu yaxınlarda İdman və Gənclər Nazirliyi bir neçə idman federasiyalarına növbəti dəfə lisenziya vermədi. Bu nə ilə bağlıdır?
-Həmin məsələ ilə bağlı dəqiq məlumatım yoxdur. Yaqin ki, federasiyalar müəyyən standartlara cavab vermirdilər. Sualı nazirliyin əməkdaşlarına ünvanlasaz daha yaxşı olar.
Şəxsən mən federasiyaların bağlanmasının tərəfdarı deyiləm. Nə qədər müxtəlif idman təşkilatları, klubları çox olsa bu gənclərimizin xeyrinədir. Gənclərin enerjisini idmana cəlb etmək lazımdır. İdman etmək sağlamlığımız üçün faydalıdır. Müntəzəm məşqlər ürək xəstəliyi və yüksək qan təzyiqi riskini azaldır, zehni rifahı artırır və sağlam sümüklərin, əzələlərin və oynaqların qurulmasına və saxlanmasına kömək edir. Fiziki fəallıq xarici görünüşə təsir edir, gözəllik və sağlamlıq həmişə əl-ələ gedir. İdman sağlam ruh formalaşdırır, nizam-intizama öyrədir. Pis yollara düşməməsi üçün yeniyetmələri və gəncləri idman təşkilatlarına cəlb etmək, onların idmana marağını artırmaq lazımdır.
-Federasiya infrastrukturun saxlanması, yaşatması, idmançiların məşqləri, onların dünyanın müxtəlif nöqtələrində keçirilən yarışlara qatılması...bütün bunlar xərclər tələb edir. Federasiyanın maliyyə məsələləri necə həll olunur?
-Siz ağrılı məsələyə toxunduz. Bu sahədə çətinliklər mövcuddur. SSRİ dövründə və ittifaqın dağıldığından sonraki illərdə də idman federasiyaları büdjədən ayrılan vəsaitlərin hesabına fəaliyyət aparırdılar. Hazırda isə özünütəminat əsasında işləyirik. Çalışırıq tab gətirək. Tez-tez olur ki, şəxsi biznezdən gələn gəliri federasiyanın ehtiyaclarına sərf edirik.
Sponsor axtarırıq. Yaxşı olardı ki sponsorluq haqqında qanun qəbul olunsun. İş adamların, şirkətlərin xeyriyyəçiliklə, sponsorluğla məşqul olmağa həvəsləndirici tədbirlər görülməlidir. Bu idmanın inkişafına yaxşı təkan verərdi.
-Dəstək istəmək üçün kimisə nəzərvizdən keçirirsiz?
-Yaponiya səfirliyi ilə görüşmək istəyirik. Bildiyimə görə, Yaponiyanın höküməti xarici ölkələrdə döyüş sənətinin inkişafını dəstəkləyirlər.
-Çox sağolun, Seymur muəllim. Bilgiləndirici söhbət alındı.
P.S. 2022-ci il iyun ayının 15-də Azərbaycanda döyüş idman növlərinin inkişafına, dünya səviyyəli çempionların yetişdirilməsinə verdiyi töhfələrə, dövlət və dövlətçiliyə göstərdiyi sədaqət və dövlət rəmzlərini geniş təbliq etdiyinə görə Azərbaycan Respublikası Ciu-Citsu Federasiyasının vitse-prezidenti Səfərov Seymur Nadir oğlu KİV işçiləri tərəfindən Azərbaycan Bayrağı media mükafatı ilə təltif edilmişdir.
Hazırladı Gülçin